Op 22 maart 1968 hield het Britse conservatieve parlementslid Enoch Powell zijn bekend gebleven brandrede waarin hij de toenmalige Britse immigratiepolitiek bestempelde als een dodelijke dreiging voor de toekomst van zijn land. Hij pleitte ervoor de instroom van immigranten te verminderen en tegelijk hun terugkeer aan te moedigen. Hoewel hij het feit erkende dat vele duizenden zich in Groot-Brittannië hadden geïntegreerd, stelde hij het een gevaarlijke dwaling te vinden ervan uit te gaan dat de grote en groeiende meerderheid dat ook zou doen. Opmerkelijk is het dat Powell toen reeds het feit aanklaagde dat steeds minder burgers zich openlijk over de immigratieproblematiek durfden uit te spreken, uit vrees voor mogelijke sancties.

De toon van Powells rede was eerder nuchter van aard. Hij ging er per slot van rekening van uit dat de feiten en cijfers die hij opsomde, op zich alarmerend genoeg zouden werken. Aan het einde van zijn betoog gebruikte hij wel een dramatisch beeld. Als kenner van de klassieke literatuur verwees hij naar Virgilius en zegde dat hij, wanneer hij in de toekomst blikte, net als de Romeinen de Tiber zag schuimen van het bloed: het bloed van de slachtoffers van de etnische burgeroorlog. Met dit politiek hoogst incorrecte citaat is de Britse politicus de geschiedenis ingegaan. De ‘Rivers of blood’-rede betekende het einde van de carrière van de man die destijds door velen als toekomstig premier werd gezien. Tot aan zijn dood, dertig jaar later, zou hij nooit meer een hoger ambt bekleden. Zijn duistere voorspellingen hebben ondertussen echter akelig dicht de werkelijkheid benaderd.

• Archief