Gedurende vele eeuwen maakte Finland deel uit van het Zweedse koninkrijk. In 1809 veroverden de Russen Finland op de Zweden, waardoor het in personele unie met Rusland verbonden werd. Nadat - als gevolg van de opeenvolgende oorlogsnederlagen - in 1917 in Rusland de zogenaamde Februarirevolutie was uitgebroken, verklaarde Finland zich op 6 december 1917 onafhankelijk.

De Finse onafhankelijkheid werd vrij spoedig door de meeste Europese landen erkend. Ook het bolsjewistische Rusland erkende de nieuwe staat, maar moedigde tegelijk een communistische revolutie aan. De bloedige Finse burgeroorlog tussen de ‘Roden’ en de ‘Witten’ zou zo’n drie maanden duren, waarbij deze laatsten uiteindelijk het pleit wonnen.

Amper twee decennia later werd Finland opnieuw bedreigd in zijn onafhankelijkheid. Nadat de Finse regering had geweigerd zomaar in te gaan op een aantal eisen (waaronder de afstand van grondgebied) vielen Sovjettroepen eind november 1939 het land binnen. De ‘Winteroorlog’ was begonnen. Met verbazing en sympathie keek de wereld toe hoe het kleine Finland, een land van 3,5 miljoen inwoners, maandenlang standhield tegen de machtige en tot de tanden gewapende Sovjet-Unie.

De Sovjets hadden de vaderlandsliefde en het weerstandsvermogen van de Finnen duidelijk onderschat. Ondanks hun sensationele overwinningen moesten de Finnen uiteindelijk voor de enorme Russische overmacht in mensen en materiaal zwichten. Toen in maart 1940 het Finse front voor de ineenstorting stond, zag de Finse regering zich genoodzaakt in te gaan op de door de Sovjets gestelde eisen. Die hadden dan wel gekregen wat ze wilden, maar hadden daar een hoge prijs voor betaald.

In 1941 zagen de Finnen hun kans schoon om revanche te nemen en namen zij – als bondgenoot van Duitsland – deel aan de inval in de Sovjet-Unie. Het doel van wat door de Finnen de ‘Vervolgoorlog’ werd genoemd, was de herovering van de in de Winteroorlog verloren gebieden. Toen de krijgskansen zich in 1944 duidelijk begonnen te keren, probeerden de Finnen de schade te beperken en een Sovjet-bezetting te vermijden. In september 1944 sloten zij een afzonderlijke vrede met de Sovjet-Unie, waarbij Finland uiteindelijk een achtste van zijn grondgebied verloor.

• Archief