Positieve dwarsheid. Zo kunnen we het Taal Aktie Komitee dat 40 jaar geleden, te midden van het communautaire gewoel en in volle verkiezingsstrijd ontstond, het best omschrijven. TAK-woordvoerder Roel De Leener leidt ons door de geschiedenis van actiegroep.

Kan u – voor wie het nog nodig mocht zijn – TAK kort voorstellen?

Het Taal Aktie Komitee is zoals de naam al laat vermoeden een actiegroep werkzaam rond de taalproblematiek. Die taalproblematiek is slechts mogelijk door het bestaan van de Belgische staat. En het bestrijden van taalproblemen is op zich dan zeker verdedigbaar, maar die problemen zijn eigenlijk niet meer dan symptomen. Je moet de kwaal zelf gaan bestrijden en dus proberen we alles wat België kan verzwakken uit te spelen. Communautair Aktie Komitee ware wellicht een juistere naam geweest maar om evidente redenen hielden we het op TAK.

Waaruit bestaat precies de TAK-werking en tot welk publiek richten jullie zich?

Het TAK is zeker geen typische ledenvereniging … we hebben zelfs geen leden. De hele werking van TAK draait rond actie voeren. Opvolgen van dossiers, uitwerken en voeren van acties en alles wat daarvoor nodig is. Af en toe wordt er eens een activiteit georganiseerd om de banden tussen de actievoerders wat te smeden maar verwacht van ons echt niet de typische ledenactiviteiten die je elders vindt.

Het publiek waartoe wij ons richten is heel divers. Sommigen kunnen financiën aanleveren, anderen komen creatief uit de hoek en nog anderen staan liever op het terrein.

Het publiek dat we willen bereiken is dus heel divers. Zowel de man in de straat als de man in de wetstraat. De enen proberen we te sensibiliseren, de anderen proberen we te beïnvloeden. Het spreekt voor zich dat persaandacht hierbij cruciaal is. We durven met onze acties dan ook al eens uit de band te springen. Iets spectaculairs, ludieks of zelfs stout … het kan allemaal. Precies die onvoorspelbaarheid houdt ons interessant.

Slagen jullie er in om geregeld ‘vers bloed’ aan te trekken?

De vijver waarin wij kunnen vissen is natuurlijk niet heel groot. Men moet Vlaamsgezind zijn en men moet er ook nog eens voor op de straat willen komen. Actievoeren vergt zeker ook enige moed en zelfopoffering. Desondanks slagen wij er vrij goed in om actievoerders aan te spreken ook al doen we daarvoor weinig moeite. Voor een actiegroep bestaat er geen betere reclame dan actie te voeren.

In 2012 viert TAK zijn 40ste verjaardag. Hoe kijkt u op de voorbije periode terug?

Toch wel met enige fierheid. De dossiers waarop België de voorbije 40 jaar beefde werden in grote mate door TAK bespeeld of aangebracht. De Voer is er zo een. Ook BHV. Wij waren er al mee bezig toen de mensen nog dachten dat BHV een wel heel groot uitgevallen cupmaat betrof. Hoe groot die onwetendheid wel was bleek trouwens ook uit een anekdote uit die eerste BHV jaren. Eén van onze aktievoerders schilderde toen ergens vol overtuiging op een brug Splits BHVZ (Brussel Halle Vilvoorde Zaventem). Men kan zich dat nu niet meer inbeelden. Het toont wel aan dat we met dat dossier een hele lange weg hebben afgelegd. Dat zo’n dossier het dan schopt tot wat het is, heeft dan misschien wel te maken met een dosis geluk zoals onhandige zetten van toppolitici, de steun van de burgemeesters enzovoort. Maar als er geen dossiers naar voren worden geschoven dan kunnen er ook geen dossiers verworden tot tijdbommen. De BHV-tijdbom is overigens nog altijd niet onschadelijk gemaakt … de “oplossing” voor het probleem BHV zoals nu bedacht lost niets op voor de ééntalig Nederlandse gemeenten in Halle-Vilvoorde en vergroot het probleem voor de zes faciliteitengemeenten. Binnen de kortste keren ontploft de boel daar opnieuw.

Zit er na zoveel jaar geen sleet op de formule?

Sleet zit er denk ik niet in de formule al moeten we ons natuurlijk blijven heruitvinden. Als de media evolueren moeten wij mee evolueren. Wel kunnen we niet buiten het feit dat onze thema’s veel beter worden opgepikt of overgenomen door politici en media dan vroeger. Daarmee is het probleem nog niet opgelost maar onze signaalfunctie is daar wel soms voor een stuk overgenomen. Daarom zeggen dat TAK overbodig is, is wel wat kort door de bocht. Het feit dat we de voorbije 40 jaar een hele weg hebben afgelegd wil nog niet zeggen dat we de hele weg hebben afgelegd. We zijn er ooit aan begonnen om te voorkomen dat het Vlaams in Vlaanderen in de verdrukking raakt. Wie durft er anno 2012 beweren dat het Vlaamse nergens in Vlaanderen in de verdrukking is?

Wat zijn jullie plannen voor het komende jaar?

Denk dat we nog redelijk wat zullen ageren rond de schijnsplitsing van BHV en de staatshervorming. In het najaar zijn er dan gemeenteraadsverkiezingen waarbij het altijd uitkijken is naar de resultaten van de Franstaligen. Er werd doorheen de TAK-geschiedenis heel wat afgewandeld. Denken we maar aan de oprichtingsmars van Gent naar D’Hoppe of wandelingen in Schaarbeek en Voeren. We gaan al die wandelaars eren door nieuwe wandelingen te organiseren in de zes faciliteitengemeenten. Daarmee slaan we meteen een paar vliegen in één klap want het zijn net die gemeenten die het kind van Di Rupo’s rekening dreigen te worden.

Hoe ziet u precies de taak van TAK binnen de Vlaamse Beweging?

Elke beweging heeft ook nood aan straatagitatie. TAK kan daar voor een stuk het gat opvullen dat lobbyisten, opiniemakers en politici vaak openlaten. Aktievoeren spreekt wellicht ook meer tot de verbeelding van de jeugd. Die kunnen dan bij TAK hun eerste stappen binnen de beweging zetten en zo later eventueel de beweging mee vorm geven. De belangrijkste rol voor TAK zie ik echter als taalgeweten van de Vlaamse beweging. Ik heb soms het gevoel dat men binnen bepaalde kringen van de Vlaamse Beweging de taalstrijd beu is, of bekijkt als een strijd uit het verleden. Dat is fout zoals wij hier in Vlaams-Brabant dagelijks kunnen meemaken.

Waarin verschilt TAK van andere strijdorganisaties zoals Voorpost en de NSV?

Ik kijk niet graag naar hetgeen ons verdeelt. Als ik toch iets naar voor moet schuiven dan is het onze ideologische neutraliteit. Wij bespelen het communautaire en niets anders dan het communautaire. Het voordeel is dat onze boodschap zonder ruis wordt overgebracht. Het staat ook toe dat TAK een plaats is waarbinnen mensen van verschillende gezindten elkaar kunnen vinden om aktie te voeren rond datgene wat ons bindt: het communautaire.

Hoe verhoudt TAK zich tot de partijpolitiek?

TAK heeft zich altijd ver weggehouden van de partijpolitiek. De voorbije 40 jaar waren voor de Vlaams-nationale partijen bij momenten bepaald turbulent te noemen. Als je dan te nauw verweven bent met die partijpolitiek, dan ge je mee ten onder. Door interne vetes of door een al te grote souplesse in je standpunten te moeten leggen om in lijn te blijven met de partij.

Als we sommigen mogen geloven, staat ons zowat de grootste staatshervorming aller tijden te wachten, goed nieuws?

Moest het de staatshervorming geweest zijn die Vlaanderen nodig had dan wel, maar dat is natuurlijk niet het geval. De hervormingen die Vlaanderen nodig heeft kunnen gewoon niet meer binnen het Belgische kader doorgevoerd worden.

Dit is vooral een gemiste kans. De V-partijen behaalden in 2009 45% van de stemmen. Wanneer je daarbij CD&V en Open VLD telt, zit je tegen de 80% van de Vlaamse stemmen die minstens voor confederalisme is ... en toch kom je uit bij een gedrocht van een staatshervorming die perfect binnen de federale logica past. Aan de transfers gebeurt er om te zeggen niets, de responsabilisering is ruimschoots onvoldoende en de voornaamste bevoegdheden blijven federaal . Deze staatshervorming heeft slechts één voordeel. Het moet nu voor iedereen duidelijk zijn dat we op onszelf aangewezen zijn en we hopen dan ook dat de V-partijen in 2014 de 50% overschrijden, waarna we zelf de Belgische boeken kunnen dichtdoen.

Dan zal N-VA wel moeten samenwerken met het Vlaams Belang. Gelooft u dat ze daartoe bereid zijn?

Dat is de vraag van één miljoen. Er is het punt van de samenwerking met het Vlaams Belang op zich, maar waar ik me persoonlijk het meeste zorgen over maak - gaat iedereen wel die stap durven zetten? Er zijn N-VA'ers waarvoor ik op dat punt mijn hand in het vuur durf te steken, maar er zijn er ook andere.