'Hitzeflaute’ toont grenzen van hernieuwbare energie

Vlaams Parlementslid Filip Brusselmans (Vlaams Belang) ondervroeg Energieminister Melissa Depraetere (Vooruit) over de impact van de recente ‘hitzeflaute’ op de elektriciteitsprijzen en de bevoorradingszekerheid. Op 17 juni lag de elektriciteitsprijs op de groothandelsmarkt rond de middag nog op zo'n 11 euro per megawattuur, om 's avonds te pieken op bijna 550 euro. Bijna vijftig keer duurder op enkele uren tijd. In de dagen daarna klom de prijs zelfs tot 1.000 euro. "Dit illustreert sterk hoe prijsschommelingen zich kunnen voordoen wanneer de productie uit zon- en windenergie slecht aansluit op de vraag naar elektriciteit", aldus Brusselmans. “Dat benadrukt opnieuw de nood aan een stevige basis, die het Vlaams Belang ziet in kernenergie.”

Een ‘hitzeflaute’ is de zomerse tegenhanger van de winterse 'dunkelflaute': hoge temperaturen gaan samen met een lage zonne- en windenergieproductie. Overdag loopt de energieproductie hoog op, maar tegen de avond valt die snel terug, net wanneer de vraag verder stijgt door onder meer airco's en andere koelsystemen. Brusselmans wees er daarbij op dat het probleem niet bij de vraagzijde ligt, maar bij de toevoer. Zo was de piekbelasting op het net zelfs kleiner dan tijdens winterse verwarmingspieken. "Ik vind het een heel rare tegenstelling dat we iedereen richting warmtepomp pushen om ‘s winters het huis te verwarmen, maar dat het dan een soort misdaad tegen de mensheid zou zijn als je diezelfde technologie gebruikt om je huis te verkoelen in de zomer."

De invoer van Franse kernenergie speelde een cruciale rol om de ergste prijspieken te beperken, maar de interconnectiecapaciteit tussen België en Frankrijk zat op haar maximum. Hierdoor namen de gascentrales een quasi monopoliepositie in, met torenhoge groothandelsprijzen tot gevolg. Dat zijn overigens diezelfde dure en vervuilende gascentrales van voormalig Groen-minister Tine Van der Straeten die onze eigen kerncentrales moesten vervangen. Dit toont nogmaals de waanzin van de wet op de Kernuitstap aan, die alle partijen behalve het Vlaams Belang steeds gesteund hebben.

“Met enkel modulaire reactoren gaan we er absoluut niet komen. Er zijn ook grote kerncentrales nodig”

Wie vandaag over een vast of gewoon variabel elektriciteitscontract beschikt, merkt gelukkig weinig van dergelijke uitschieters op de groothandelsmarkt. Maar dat kan veranderen. Naarmate meer gezinnen en ondernemingen overstappen op dynamische contracten, worden zij rechtstreeks blootgesteld aan zulke extreme prijsschommelingen. Tegelijkertijd blijft het aandeel weersafhankelijke productie in ons energiesysteem toenemen. Dat is een gevaarlijke combinatie.

Minister Depraetere erkende de ernst van de situatie en kondigde een 'flexplan 2030' aan voor dit najaar, met als speerpunten vraagsturing, energieopslag, digitalisering en slimme aansturing. Brusselmans toonde zich weinig gerustgesteld. Flexibiliteitsplannen lossen het structurele grondprobleem immers niet op: zolang er geen betrouwbare basisproductie is die niet weerafhankelijk is, blijven zulke omstandigheden terugkeren. "Met enkel modulaire reactoren gaan we er absoluut niet komen. Er zijn ook grote kerncentrales nodig."

Het Vlaams Belang roept de minister op om vanuit haar bevoegdheden vaart te zetten achter structurele oplossingen: een hogere invoercapaciteit uit Frankrijk op korte termijn, de bouw van modulaire reactoren én grote kerncentrales, en een eerlijk debat over de grenzen van een systeem dat volledig op hernieuwbare energie steunt. "Hoe langer we talmen, hoe groter de factuur voor de Vlaming.”