1 op 4 langdurige ziekte-uitkeringen worden betaald aan mensen die niet ziek zijn
Een derde opeenvolgend rapport bevestigt het: 1 op 4 langdurig zieken is arbeidsgeschikt. Met 576.000 mensen in het stelsel gaat het om tienduizenden mensen die onterecht vergoed worden. "Een probleem dat niet werd opgelost maar jarenlang werd verborgen gehouden," zeggen Vlaams Belang-Kamerleden Dominiek Sneppe en Kurt Moons. “In de commissie Sociale Zaken kregen we vandaag noch van de ziekenfondsen, noch van het RIZIV antwoorden. Wie uiteindelijk verantwoordelijk is voor het verbergen van het rapport van 2020 - waaruit bleek dat 60% van de langdurig zieken onterecht wordt uitbetaald, blijft onbekend. De hoorzitting - die over dat rapport ging - is een maat voor niets.”
144.000 mensen krijgen dus maandelijks onterecht een ziekte-uitkering, deze mensen zijn niet ziek, blijkt uit de studies van het RIZIV zelf. Dit gaat om een jaarlijkse kost van 3 miljard euro. De administrateur-generaal Pedro Facon van het RIZIV was al sinds 2023 op de hoogte van het rapport, maar hij heeft er niets aan gedaan en bekent schuld. Zijn stilzitten en dat van de ziekenfondsen hebben op die twee jaren dus minstens 6 miljard gekost aan de belastingbetaler. Elke maand die voorbijgaat zonder actie, kost de belastingbetaler 250 miljoen euro aan belastinggeld dat naar ziekte-uitkeringen voor niet-zieken gaat.
Twee structurele oorzaken liggen aan de basis: een flagrant belangenconflict bij de ziekenfondsen, en een RIZIV dat zijn opdracht al jaren niet naar behoren uitvoert. Het probleem is volgens Moons structureel: “Ziekenfondsen zitten in een flagrant belangenconflict. Zij beoordelen de arbeidsongeschiktheid, betalen de uitkeringen uit én ontvangen werkingsvergoedingen van de overheid voor precies die controle. Wie verwacht dan objectieve beslissingen? Dit systeem houdt zichzelf in stand ten koste van de belastingbetaler en ten koste van wie echt ziek is."
Dat adviserende artsen niet vrij konden oordelen, werd bevestigd door klokkenluider Roger Toelen, oud-adviseur-generaal van het RIZIV. Toelen sprak over een arts die in tranen aan zijn bureau zat omdat hij de druk van het ziekenfonds niet meer aankon. En een verhuis van adviserende artsen naar een onafhankelijk agentschap werd tot driemaal toe afgeblokt, voor het laatst in 2018, zonder enige argumentatie. Toelen is stellig dat mochten we vandaag al een onafhankelijk agentschap hebben, er geen 576.000 invaliden zouden zijn." “Minister Vandenbroucke had dat zes jaar geleden kunnen uitvoeren”, aldus Sneppe. “Maar hij koos ervoor weg te kijken.”
“Het Vlaams Belang wil de echte zieken beschermen”
"Dit is de prijs van een verzuilde sociale zekerheid die decennialang door ziekenfondsen en vakbonden — de lange armen van de systeempartijen — naar hun hand werd gezet”, stelt Sneppe. Voor het Vlaams Belang moeten de uitkeringen door de overheid worden uitbetaald, niet door politiek gestuurde instanties. “Alleen zo kunnen we garanderen dat er geen misbruik wordt gemaakt van het systeem. De huidige structuur van verzuilde ziekenfondsen die elkaar beconcurreren voor overheidsgeld leidt tot de problemen die we vandaag kunnen voelen in de begroting.”
Binnen het uitgebreidere doel van regionalisering van de algehele sociale zekerheid staat het Vlaams Belang dan ook een neutrale, ontzuilde Vlaamse Zorgkas voor, die zal instaan voor de uitbetaling van uitkeringen en preventie voor langdurige zieken. “Er zijn problemen met het systeem van de ziekte-uitkeringen, maar het Vlaams Belang wil de echte zieken beschermen, net door de profiteurs eruit te halen en het perfide verdienmodel van de ziekenfondsen af te schaffen”, besluit Moons.
