Bijna één op vijf gevangenen heeft MENAPT-nationaliteit
In 2025 hadden gemiddeld 2.559,5 gedetineerden een geregistreerde nationaliteit uit één van de 24 MENAPT-landen. “MENAPT is een statistische afkorting die staat voor Midden-Oosten, Noord-Afrika, Pakistan en Turkije”, verduidelijkt voorzitter van de Kamercommissie Binnenlandse Zaken Ortwin Depoortere (Vlaams Belang), die de cijfers opvroeg bij minister van Justitie Annelies Verlinden (cd&v). “Op een totale gemiddelde gevangenispopulatie van 13.043 is dat 19,6 procent: bijna één op vijf. Wie zulke cijfers niet ernstig wil onderzoeken, steekt bewust de kop in het zand.”
Opvallend is het grote aandeel van drie Maghreblanden. Gemiddeld zaten in 2025 1.106 Marokkanen, 660 Algerijnen en 246 Tunesiërs in de Belgische gevangenissen. Samen vertegenwoordigen zij 78,6 procent van de MENAPT-groep en 15,4 procent van de volledige gevangenispopulatie. “Dit zijn officiële cijfers van Justitie”, zegt Depoortere. “Bijna één gevangene op vijf heeft een MENAPT-nationaliteit, en meer dan één op zeven gevangenen is Marokkaan, Algerijn of Tunesiër. En ook de evolutie is opvallend. Sinds 2021 steeg de gemiddelde MENAPT-gevangenispopulatie met 34 procent, tegenover ongeveer 25 procent voor de gevangenispopulatie als geheel. Het aantal veroordeelden binnen de MENAPT-groep steeg zelfs met 54 procent.”
Depoortere verkreeg de cijfers na een breder parlementair onderzoek bij verschillende federale ministers naar de registratie van nationaliteit en herkomst. Verlinden wees eerder op juridische bezwaren rond afkomstregistratie, maar bevestigt nu zelf dat de databank van het gevangeniswezen SIDIS Suite nationaliteiten statistisch kan groeperen. Ook minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) bevestigde dat de politie op MENAPT-nationaliteiten kan selecteren. Minister van Werk en Economie David Clarinval (MR) bevestigde bovendien dat zijn administratie voor arbeidsmarktonderzoek zelfs met geboorteland en herkomst van ouders werkt. “Blijkbaar kan de overheid herkomst onderzoeken wanneer het over de arbeidsmarkt gaat, maar zodra we criminaliteit onderzoeken, wordt er geschermd met discriminatie en privacy”, zegt Depoortere. “Dat excuus is echt niet meer geloofwaardig.”
“De struisvogelpolitiek moet stoppen. Meten is weten”
De nieuwe gevangeniscijfers zijn bovendien uitsluitend gebaseerd op geregistreerde nationaliteit. Ze tonen dus niet hoeveel Belgische gedetineerden een Marokkaanse, Algerijnse, Turkse of andere MENAPT-herkomst hebben. Na het parlementaire reces wil Depoortere daarom verdere initiatieven nemen om de regering te bewegen tot correct statistisch onderzoek naar de migratieachtergrond van de volledige gevangenispopulatie. “Wij willen niemand anders behandelen wegens zijn afkomst. Maar wie criminaliteit wil bestrijden, moet patronen durven meten en benoemen. De struisvogelpolitiek moet stoppen. Meten is weten.”
