Buitenlandse Zaken gaf 70 miljoen uit aan consultancy sinds 2020
De federale overheidsdienst Buitenlandse Zaken heeft sinds 2020 voor meer dan 70 miljoen euro aan externe consultancy uitgegeven. “En dit gaat om een minimumbedrag. In verschillende dossiers van 2025 ontbreken immers bedragen of werden ze onvolledig weergegeven”, zegt Vlaams Belang-Kamerlid Britt Huybrechts, die de cijfers opvroeg. “Wat ooit als tijdelijke expertise-inhuur werd voorgesteld, is in werkelijkheid uitgegroeid tot een structureel model van uitbesteding binnen de federale administratie.”
In 2025 gaf Buitenlandse Zaken bijna 9 miljoen euro uit aan consultancy. “Terwijl men publiekelijk spreekt over het verminderen van externe afhankelijkheid en het versterken van interne expertise, tonen de cijfers zulks niet aan”, aldus Huybrechts. “Het roept alleszins ernstige vragen op over de beleidskeuzes van deze regering.” Daarbij benadrukt huybrechts dat het om een ondergrens gaat, aangezien voor verschillende opdrachten in 2025 geen volledig financieel bedrag werd meegedeeld en het werkelijke totaal dus vermoedelijk nog hoger ligt.
Opvallend is de bijzonder sterke concentratie bij een beperkt aantal leveranciers. In de periode 2020–2024 ging ongeveer 61 procent van de totale waarde naar één dominante speler en ongeveer 75 procent naar de drie grootste leveranciers samen. In 2025 wordt die afhankelijkheid nog uitgesprokener: ongeveer 76 procent van alle consultancy-uitgaven zit bij één dominante leverancier, en zelfs ongeveer 95 procent bij de top-3. “Dit maakt de FOD Buitenlandse Zaken kwetsbaar op vlak van prijszetting, continuïteit en onderhandelingsmacht”, vervolgt Huybrechts. “Wanneer bijna alle opdrachten via dezelfde spelers verlopen, creëer je een afhankelijkheidsrelatie die elke overheid strategisch verzwakt. Dit is geen gezonde marktwerking meer, maar een gesloten ecosysteem van vaste leveranciers.”
“Dit is inefficiënt, en onverantwoord tegenover de belastingbetaler”
Extra opmerkelijk is dat er, voordat consultancy-opdrachten worden toegekend, geen systematische kosten-batenanalyse plaatsvindt. “Dit wordt door de administratie zelf toegegeven, en staat haaks op aanbevelingen van het Rekenhof en op de basisprincipes van goed financieel beheer”, gaat het Kamerlid verder. “Er is geen sprake van uitzonderlijke externe ondersteuning wanneer jaar na jaar miljoenen euro’s aan belastinggeld naar consultancy vloeien.”
“Als consultancy werkelijk slechts een noodoplossing zou zijn, kon men nog spreken van pragmatiek." Maar hier zien we volgens Huybrechts een structurele uitbesteding zonder duidelijke financiële afweging. En dat is niet alleen inefficiënt, maar ook onverantwoord tegenover de belastingbetaler.
Deze cijfers tonen aan dat de federale overheid steeds meer afhankelijk wordt van externe consultants en een klein netwerk van leveranciers, terwijl interne kennisopbouw achterblijft. “Dit land moet opnieuw investeren in eigen expertise en strategische autonomie”, besluit Huybrechts. “Een overheid die haar kernexpertise uitbesteedt, verliest op termijn niet alleen geld, maar ook controle. Meer dan 70 miljoen euro aan consultancy zonder degelijke kosten-batenanalyse is een alarmsignaal dat deze regering niet langer kan negeren.”
