RIZIV controleert zorgverleners, maar wordt zelf niet gecontroleerd
In de plenaire vergadering van de Kamer werd de kaderwet gezondheidszorg besproken. Eén van de heikele punten is de mogelijkheid het RIZIV-nummer van zorgverstrekkers te schorsen of zelfs definitief af te pakken. “Een zeer zware sanctie, die door goedmenende zorgverleners ervaren wordt als een heksenjacht”, zegt Vlaams Belang-Kamerlid Dominiek Sneppe. “Hiermee breiden de controle- en sanctiebevoegdheden van het RIZIV verder uit, maar wie controleert het RIZIV? Het antwoord van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) was veelzeggend: stilte.”
“Geen uitleg van de minister, geen waarborg, geen controlemechanisme, geen onafhankelijk orgaan dat nagaat of het RIZIV niet controleert om te controleren, of erger nog: om via boetes budgettaire resultaten te boeken”, merkt Sneppe op. Het RIZIV beheert een budget van bijna 47 miljard euro. Maar wanneer een parlementslid vraagt wie erop toeziet dat datzelfde RIZIV zijn controlemacht niet misbruikt, komt er van Vandenbroucke dus geen antwoord. “Het RIZIV moet erop toezien dat het geld van de ziekteverzekering correct wordt besteed. Fraude, fictieve prestaties en misbruik moeten worden opgespoord. Maar zodra dezelfde instelling ook onder druk staat om het budget te bewaken, rijst de vraag: worden controles uitsluitend gevoerd om fraude te bestrijden, of worden ze ook een instrument om budgettaire resultaten te boeken?”
Op het terrein groeit intussen de ongerustheid. Zorgverleners signaleren dat controles steeds vaker worden ervaren als een heksenjacht. Niet als een gerichte strijd tegen zware fraude, maar als een systeem van permanente verdenking, administratieve druk en financiële sancties. “Een gezondheidszorg die kampt met tekorten, wachttijden en uitputting bij zorgverstrekkers heeft geen nood heeft aan een klimaat van wantrouwen”, gaat Sneppe verder. “Zorgverleners die elke dag patiënten helpen, mogen niet behandeld worden als potentiële fraudeurs tot het tegendeel bewezen is.”
“Dit raakt zorgverleners en patiënten”
“Echte fraude moet worden aangepakt. Wie bewust valse prestaties aanrekent of het systeem misbruikt, moet gesanctioneerd worden”, stelt Sneppe. “Maar deze kaderwet gaat veel verder. De mogelijkheid om een RIZIV-nummer te schorsen of af te nemen is een bijzonder zware maatregel. Dat raakt niet alleen de zorgverlener, maar ook de patiënt, want zonder actief RIZIV-nummer dreigt de patiënt in de praktijk problemen te krijgen met terugbetaling en continuïteit van zorg.
Kamerlid Katleen Depoorter (N-VA) kwam, net als Vandenbroucke, wel beloven dat die sanctie enkel zal genomen worden bij zware fraudegevallen, maar in de wet zelf staat dat niet op die manier geformuleerd. Geruststellend is anders.”
“Als Vandenbroucke niet kan meedelen wie het RIZIV controleert, dan is het antwoord duidelijk: niemand”, besluit Sneppe. “Dan klopt het gevoel van zorgverleners dat zij alleen tegenover een machtige administratie staan. Wie fraudeert, moet aangepakt, maar wie zorg verstrekt, mag niet kapot gecontroleerd worden door een administratie die zelf door niemand wordt gecontroleerd.”
