Schorsing Cofnas past in verontrustende evolutie van inperking academische vrijheid aan UGent
Vlaams Parlementslid Roosmarijn Beckers (Vlaams Belang) maakt zich ernstige zorgen over de academische vrijheid en vrijheid van meningsuiting aan de Universiteit Gent. Aanleiding is de recente preventieve schorsing van onderzoeker Nathan Cofnas. “UGent is karig met informatie over de concrete motivering van deze schorsing. Maar deze zaak komt niet uit de lucht vallen. Ze past in een bredere, verontrustende evolutie waarbij de ruimte voor afwijkende meningen aan de UGent steeds meer lijkt te vernauwen”, stelt Beckers.
De aanstelling van Cofnas leidde eerder al tot tumult omdat zijn wetenschappelijke standpunten als controversieel worden beschouwd. Tegelijk verdedigde het rectoraat toen het principe dat ook controversiële ideeën binnen de academische vrijheid moeten kunnen worden onderzocht. Volgens Beckers is het precies daarom belangrijk dat de UGent volledige duidelijkheid geeft over de schorsing. “Als er concrete gedragsmatige overtredingen zijn, moet een academicus geschorst kunnen worden. Maar wanneer iemand wordt gesanctioneerd omwille van zijn wetenschappelijke opvattingen of vanwege academische polemiek, raakt dat rechtstreeks aan de kern van de academische vrijheid. Een universiteit die het motto ‘Durf Denken’ draagt, moet dat ook echt menen.”
Volgens Beckers zijn er ondertussen meerdere signalen die vragen oproepen over de ruimte voor afwijkende standpunten aan de UGent. Zo stelde rector Petra De Sutter vorig jaar dat professoren die de kwalificatie van de oorlog in Gaza als genocide betwisten, moeten worden “aangesproken”. Dat leidde tot scherpe kritiek van onder meer filosofen Maarten Boudry en Andreas De Block, die waarschuwden voor een aantasting van de academische vrijheid. Ook de schorsing van studentenvereniging NSV! vormt volgens Beckers een relevante casus in het debat over de grenzen tussen vrije meningsuiting en ontoelaatbaar gedrag. “Het probleem is niet één incident, maar het cumulatieve effect”, zegt Beckers. “Door academici of studenten formeel het zwijgen op te leggen wordt een klimaat van censuur gecreëerd. Als mensen voortdurend signalen krijgen over welke standpunten wel of niet gewenst zijn, gaan ze zich zelf aanpassen. Dat is nefast voor een universiteit.”
Beckers wijst erop dat De Sutter bij haar aantreden zelf woordelijk het belang van academische vrijheid benadrukte. “Maar dan moet die vrijheid ook consequent worden toegepast wanneer ideeën daadwerkelijk controversieel zijn. Het debat moet worden gevoerd met argumenten, niet met druk vanuit het rectoraat. Op dit moment kan ik echter enkel vaststellen dat de academische vrijheid aan UGent langzaam plaats dreigt te maken voor ideologische conformiteit”, aldus Beckers.
Demir moet nu een duidelijk signaal geven
Beckers vraagt Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir om in te grijpen door een duidelijk signaal te geven. “Ik vraag minister Demir om de regeringscommissaris bij UGent hierover te ondervragen en na te gaan welke waarborgen er zijn voor de academische vrijheid en vrije meningsuiting. De Vlaamse overheid is immers niet alleen verantwoordelijk voor financiering en regelgeving, maar ook voor het bewaken van de fundamentele waarden waarop ons hoger onderwijs steunt”, besluit Beckers.
