Straffeloosheid bij De Lijn: één op drie zwartrijders betaalt boete nooit
De Lijn slaagt er structureel niet in om uitgeschreven boetes voor zwartrijden daadwerkelijk te innen. Van de 16,2 miljoen euro aan boetes die in 2025 werd opgelegd, werd voorlopig amper iets meer dan de helft geïnd. Een aanzienlijk deel van de dossiers blijft uiteindelijk onbetaald of verjaart zelfs. “Wie aan een steeds zeldzamere halte opstapt en daar een steeds duurder vervoersbewijs voor betaalt, mag minstens verwachten dat ook zijn medereizigers hun bijdrage leveren”, reageert Vlaams Parlementslid Sarah T’Joens (Vlaams Belang). “Vandaag loont het blijkbaar om de regels aan zijn laars te lappen en vervolgens ook de boete te negeren.”
De cijfers bevestigen dat het om een hardnekkig en structureel probleem gaat. In 2024 schreef De Lijn voor ongeveer 13 miljoen euro aan boetes uit, waarvan slechts 60 procent werd geïnd. In 2025 steeg het totale boetebedrag tot 16,2 miljoen euro, maar zakte het geïnde aandeel verder tot amper iets meer dan de helft. Hoewel De Lijn vorig jaar een actieplan lanceerde met meer gerichte controles, extra controleurs en een hervorming van het boeteproces, blijft de daadwerkelijke invordering de achilleshiel. “Meer controles zijn noodzakelijk, maar hebben weinig zin wanneer hardnekkige wanbetalers uiteindelijk vrijuit gaan”, stelt T’Joens. “Een sanctie die niet wordt uitgevoerd, is geen sanctie.”
“Wie weigert te betalen, mag niet worden beloond voor zijn hardnekkigheid”
Tegelijk rekent de Vlaamse regering erop dat de aanpak van zwartrijden jaarlijks 30 miljoen euro extra zal opleveren. Het Rekenhof waarschuwde eerder al dat die doelstelling niet realistisch is, maar minister van Mobiliteit Annick De Ridder blijft ze verdedigen. “De minister rekent zich rijk met boetegeld dat De Lijn blijkbaar niet kan innen”, gaat het Vlaams Parlementslid verder. “Zo wordt de begroting van een openbaarvervoermaatschappij die nu al zwaar onder druk staat, op drijfzand gebouwd. Uiteindelijk is het opnieuw de brave Vlaamse reiziger — van scholier tot gepensioneerde — die meer betaalt voor een steeds schraler aanbod, terwijl zwartrijders en wanbetalers buiten schot blijven.”
Het Vlaams Belang vraagt daarom een sluitend actieplan met snellere invorderingsprocedures, een correcte adresregistratie van overtreders en een consequente opvolging tot de boete daadwerkelijk betaald is. Daarnaast moet De Lijn over een realistisch financieel kader beschikken dat niet afhankelijk is van fictieve boete-inkomsten. “Zwartrijden moet systematisch worden gecontroleerd en effectief worden bestraft”, besluit T’Joens. “Wie weigert te betalen, mag niet worden beloond voor zijn hardnekkigheid. Anders ondergraaft de Vlaamse regering niet alleen het gezag van De Lijn, maar ook het vertrouwen in de Vlaamse overheid.”
