EU faalt in grondstoffenbeleid: energietransitie steunt op gevaarlijke afhankelijkheid
De Europese Unie dreigt tegen 2030 met ernstige tekorten aan kritieke grondstoffen te kampen, essentieel voor windmolens, zonnepanelen en batterijen. Dat blijkt uit een vernietigend rapport van de Europese Rekenkamer. Ondanks de invoering van de zogeheten Critical Raw Materials Act blijft de EU structureel afhankelijk van derde landen, vooral van China. Europees Parlementslid voor het Vlaams Belang Barbara Bonte is scherp: “De Europese Commissie belooft strategische autonomie, maar levert strategische naïviteit. De Green Deal rust op ideologisch drijfzand.”
Volgens de Rekenkamer is de EU voor 26 kritieke grondstoffen grotendeels afhankelijk van een beperkt aantal niet-EU-landen, met voor sommige materialen een invoerafhankelijkheid van meer dan 90 procent. De in 2024 goedgekeurde Critical Raw Materials Act moest hieraan verhelpen, maar de doelstellingen blijken niet-bindend, onvoldoende onderbouwd en onhaalbaar binnen de opgelegde termijn. Ook de veertien ‘strategische partnerschappen’ die Brussel aankondigde om de bevoorrading te diversifiëren, hebben nauwelijks effect gehad. Voor verschillende grondstoffen is de invoer uit partnerlanden zelfs gedaald.
“Ideologie primeert op realiteitszin, met nefaste gevolgen voor onze industrie en energiezekerheid”
Binnen Europa zelf raakt de uitbouw van mijnbouw en verwerking niet van de grond. Projecten botsen op ellenlange vergunningsprocedures, torenhoge energiekosten en een gebrek aan financiering. Nieuwe mijnen doen vaak tien tot twintig jaar over hun opstart, terwijl bestaande industriële capaciteit verdwijnt. “Dat de Commissie koppig vasthoudt aan de klimaatdoelstellingen voor 2030 grenst aan waanzin”, stelt Bonte. “Brussel dwingt een energietransitie af, maar maakt het juridisch en economisch quasi onmogelijk om de nodige grondstoffen hier te ontginnen.”
Ook recyclage, nochtans een paradepaardje van het EU-discours, blijft dode letter. Voor zeven van de 26 kritieke grondstoffen bedraagt het recyclageaandeel amper 1 tot 5 procent, tien andere worden helemaal niet gerecycleerd. Doelstellingen zijn vaag en niet-materiaalspecifiek, terwijl EU-middelen versnipperd worden over tal van programma’s zonder aantoonbaar effect. “Dit rapport bevestigt het totale falen van de Commissie. Ideologie primeert op realiteitszin, met nefaste gevolgen voor onze industrie en energiezekerheid”, besluit Bonte.
