Twee jaar na invoering ‘Basisbereikbaarheid’ De Lijn is de toestand dramatisch

Exact twee jaar na de invoering van het nieuwe net van De Lijn blijven reizigers en lokale besturen botsen op knelpunten. “Defecte bussen, nieuwe, bestelde bussen die niet binnenkomen, om de haverklap nieuwe en vaak duurdere tarieven, een tekort aan chauffeurs en controleurs, haltes die verdwijnen, lijnen die worden geschrapt, steeds meer besparingen en zelfs 4 ingebrekestellingen door lokale besturen”, stelt Vlaams Parlementslid Sarah T’Joens vast.

In januari 2024 werd het het plan “Basisbereikbaarheid” uitgerold, met aansluitend tariefverhogingen op 1 april 2025 en opnieuw op 1 februari 2026. Volgens De Lijn moet die laatste aanpassing de gestegen kosten en indexevoluties opvangen. “Wie vandaag afhankelijk is van bus of tram krijgt vooral meer reiskosten en meer onzekerheid: zo win je geen reizigers terug”, aldus T’Joens.

Tegelijk werden haltes en routes hertekend, met in eerdere berichtgeving de indicatie dat ongeveer één op de zes haltes zou verdwijnen. In landelijke gemeenten wordt intussen vaker gesproken over “vervoerseilanden”, waar de aansluiting met het kernnet beperkt blijft. Minister Van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) stelt dat ‘basisbereikbaarheid vraaggestuurd is in plaats van aanbodgestuurd’. “Maar noem het vraaggestuurd of niet: als hele woonkernen verder moeten stappen en vaker moeten overstappen, dan daalt de aantrekkelijkheid”, reageert T’Joens.

“Zet de reiziger centraal”

Het aanvullende flexvervoer werd opgezet om gaten in het vaste net op te vangen, maar het gebruik blijft in verschillende regio’s onder de verwachtingen. Intussen wijzen cijfers en berichtgeving op een aanhoudend tekort aan chauffeurs en op meer uitval door defecte voertuigen, terwijl leveringen van nieuwe e-bussen gefaseerd en deels later toekomen. “Als je tegelijk minder vaste haltes hebt, personeel zoekt en met oudere bussen kampt, krijg je geen betrouwbaar schema”, gaat T’Joens verder.

De minister erkent intussen ‘groeipijnen’, maar voegt eraan toe ’dat er moet bespaard worden’. Het Vlaams Belang vraagt een bijsturing die de reiziger centraal zet. “Stop verdere halteschrappingen en voorzie een minimumbasisdienst in landelijke gebieden, evenals een onafhankelijke audit van het flexvervoer en een eenvoudig, voorspelbaar tariefsysteem”, besluit T’Joens. “Herstel eerst bereikbaarheid en betrouwbaarheid; pas dan kan je over tarieven spreken.”